tel. 690 519 875

Kancelaria Radcy Prawnego

Jarosław Baraniak

Kiedy ZUS wydaje decyzję o zwrocie zasiłku?

Podstawą działań organu rentowego jest zazwyczaj art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Przepis ten stanowi, że ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem, traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

W praktyce ZUS często interpretuje ten przepis skrajnie szeroko. W prowadzonej przez kancelarię sprawie organ uznał, że sam fakt zawarcia umów cywilnoprawnych z datą przypadającą na okres zwolnienia jest wystarczającym dowodem na „wykonywanie pracy”.

Sąd jednak stanął po stronie ubezpieczonego, uchylając w całości obowiązek zwrotu zasiłku wraz z odsetkami. Dlaczego? Ponieważ kluczowe znaczenie ma realne świadczenie pracy, a nie formalne czynności techniczne.

Czynności techniczne a praca zarobkowa – gdzie leży granica?

Nie każda aktywność podjęta w trakcie L4 jest pracą zarobkową. Aby ZUS mógł skutecznie zastosować sankcję, musi wykazać, że ubezpieczony faktycznie świadczył usługi, generował przychód lub podejmował działania sprzeczne z procesem rekonwalescencji.

Co uznajemy za czynności techniczne (bezpieczne dla zasiłku)?

Zgodnie z linią orzeczniczą, do czynności, które nie powinny skutkować utratą świadczeń, należą m.in.:

• Wstępna korespondencja: Wymiana e-maili dotycząca przyszłej współpracy po zakończeniu zwolnienia.

• Podpisanie dokumentów administracyjnych: Przesłanie formularza rejestracyjnego czy podpisanie umowy, która wejdzie w życie w przyszłości.

• Czynności incydentalne: Jednorazowe, wymuszone okolicznościami działanie (np. podpisanie listy płac pracownikom przez właściciela firmy, jeśli nie ma on zastępstwa).

• Odbiór korespondencji: Samo kwitowanie odbioru listów czy faktur.

Dlaczego ZUS przegrał w sądzie?

W sprawach przeciwko ZUS organ często popełnia błąd polegający na automatyzmie. W omawianym przypadku, ZUS oparł się wyłącznie na datach w dokumentach, ignorując:

1. Brak realnego wpływu tych czynności na stan zdrowia.

2. Brak charakteru odpłatnego tych konkretnych działań technicznych.

3. Brak dowodów na świadczenie merytorycznej pracy.

Wyrok Sądu Najwyższego (II UK 44/06)

Ważnym argumentem w sprawach o pozbawienie prawa do zasiłku jest wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2006 r. (II UK 44/06).

Teza SN: „Tylko sporadyczna, wymuszona okolicznościami, aktywność zawodowa może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku chorobowego”.

Sąd Najwyższy wyraźnie zaznaczył, że art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej nie może być stosowany bezrefleksyjnie do każdego przejawu aktywności. Ocena, czy doszło do naruszenia prawa, musi zależeć od:

• Rodzaju i zakresu czynności.

• Konkretnych okoliczności sprawy.

• Charakteru aktywności (czy była ona incydentalna, czy systematyczna).

Case Study: Wygrana Kancelari z ZUS w 2026 roku

W sprawie prowadzonej przez naszą kancelarię, Odwołujący otrzymał decyzję zobowiązującą go do zwrotu zasiłku za kilka miesięcy wraz z odsetkami. ZUS argumentował, że podpisanie umów cywilnoprawnych wyklucza prawo do zasiłku.

Linia obrony, która przyniosła sukces:

1. Wykazanie braku realnego świadczenia pracy: Udowodniono, że czynności ograniczały się do przesłania formularza rejestracyjnego i korespondencji przygotowawczej.

2. Brak sprzeczności z celem zwolnienia: Czynności te nie wymagały wysiłku fizycznego ani intelektualnego, który opóźniłby powrót do zdrowia.

3. Charakter techniczny: Sąd przyznał, że formalne zawarcie umowy „na przyszłość” nie jest równoznaczne z wykonywaniem pracy w rozumieniu art. 17 ustawy.

Efekt: Sąd przyznał prawo do zasiłku i uchylił obowiązek zwrotu gigantycznej kwoty, którą ZUS próbował wyegzekwować po kilku latach.

Jak przygotować się do sprawy przeciwko ZUS? (Lista kontrolna)

Jeśli otrzymałeś decyzję o odmowie prawa do zasiłku, nie poddawaj się. Masz miesiąc na złożenie odwołania.

• Zabezpiecz dowody: Wydrukuj e-maile, bilingi, zbierz zeznania świadków, którzy potwierdzą, że nie wykonywałeś realnej pracy.

• Sprawdź daty: Czy czynności, o które oskarża Cię ZUS, miały charakter jednorazowy (incydentalny)?

• Analiza dokumentacji medycznej: Wykaż, że podejmowane działania techniczne nie były sprzeczne z zaleceniami lekarza (np. „chory może chodzić”).

• Powołaj się na orzecznictwo: Wyrok SN II UK 44/06 to Twój najsilniejszy argument.

Źródła prawne:

1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Art. 17).

2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2006 r., sygn. akt II UK 44/06.

3. Wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi (sprawa przeciwko ZUS prowadzonej przez Kancelarię).

Podane dane osobowe przetwarzane będą w celu i w zakresie niezbędnym do udzielenia odpowiedzi na przesłaną wiadomość. Podstawą prawną przetwarzania danych osobowych jest art. 6 ust. 1 lit. f RODO, tj. prawnie uzasadniony interes administratora w postaci kontaktu z użytkownikami strony. Udostępnienie danych jest dobrowolne, jednakże jest ono niezbędne do udzielenia odpowiedzi na pytanie. 

+48 690 519 875

Kancelaria Radcy Prawnego Jarosław Baraniak Łódź

adres:

ul. Narutowicza 18/7U
90 - 135 Łódź

e-mail:

poczta@kancelariabaraniak.pl